DTM orqali universitetga kirish: qadam-baqadam
DTM orqali universitetga kirish bosqichlari: yo‘nalish tanlash, ro‘yxatdan o‘tish, ball hisoblash va hujjat topshirish amaliy qo‘llanmasi.

Universitetga kirish uchun avval blok test topshirasiz, so‘ng natijaga qarab yo‘nalish tanlaysiz. Barcha asosiy qadamlar, ya’ni ro‘yxatdan o‘tish, to‘lov, natija va mandat, bitta rasmiy portal orqali bajariladi.
Nodira bu yil maktabni tugatdi. U fizika va matematikani yaxshi biladi, lekin qaysi universitetga hujjat topshirishni bilmay yurardi. Uning asosiy muammosi tartibni bilmaslik edi. Qaysi qadamni qachon qilishni bilmaslik ko‘p abituriyentni chalg‘itadi.
Quyida DTM orqali universitetga kirishning har bir bosqichini aniq ketma-ketlikda ko‘rib chiqamiz. Rasmiy ma’lumotlarni esa uzbmb.uz saytidan tasdiqlashni unutmang.
DTM orqali universitetga kirishda yo‘nalishni qanday tanlash kerak?
Yo‘nalishni yakuniy test natijangizdan keyin tanlaysiz. Hozirgi tartib “avval test, so‘ng tanlov” deb ataladi: abituriyent avval sinovdan o‘tadi, keyin to‘plagan baliga qarab universitet va yo‘nalishni belgilaydi. Bu sizga real natija asosida qaror qabul qilish imkonini beradi.
Tanlovni ikki savoldan boshlang. Birinchisi: qaysi fanlardan kuchlisiz? Ikkinchisi: qaysi kasb sizga uzoq muddatda qiziq? Bu ikki javob kesishgan joyda sizning yo‘nalishingiz turadi.
Keyin bir nechta universitetni ro‘yxat qiling. Har biri uchun o‘tgan yillardagi o‘tish ballariga qarang. Ballar yildan yilga o‘zgarib turadi, shuning uchun bitta yilga tayanmang, bir nechta yilning o‘rtachasini oling.
Test fanlaringiz tanlagan yo‘nalishga mos kelishi shart. Masalan, texnika yo‘nalishi uchun matematika va fizika blok tanlanadi. Shuning uchun universitet va blokni birga tanlang, alohida emas.
Tajribadan: Ko‘p abituriyent faqat bitta “orzu” universitetni yozadi va zaxira variant qoldirmaydi. Agar ball bir oz yetmasa, hamma reja quriydi. Shuning uchun bitta kuchli, bitta real va bitta xavfsiz variant belgilang.
Agar imtihonda test yechish tezligingizni oshirmoqchi bo‘lsangiz, test yechish strategiyalarini oldindan mashq qilib boring. Tezlik va aniqlik yo‘nalish fanlarida ayniqsa muhim.
Ariza topshirish va ro‘yxatdan o‘tish qayerda bo‘ladi?
Ro‘yxatdan o‘tish va ariza topshirish rasmiy abituriyent portali my.uzbmb.uz orqali amalga oshiriladi. Bu Bilim va malakalarni baholash agentligining tizimi bo‘lib, bakalavrga qabul, diagnostik test va natijalar shu yerda yuritiladi (Bilim va malakalarni baholash agentligi). Qabul komissiyasiga shaxsan borish shart emas.
Ro‘yxatdan o‘tish odatda bir necha qadamdan iborat. Avval profilga kirasiz, so‘ng shaxsiy ma’lumotlaringizni to‘ldirasiz, keyin fan blokini va test markazini tanlaysiz. Oxirida belgilangan to‘lovni amalga oshirasiz.
Har bir maydonni tasdiqlashdan oldin tekshiring. Fan bloki yoki test markazini noto‘g‘ri belgilash keng tarqalgan xato. Uni keyin tuzatish vaqt oladi va ba’zan muddat o‘tib ketadi.
Ro‘yxatdan o‘tish muddatlari har yili e’lon qilinadi. Portalga oxirgi kunni kutib emas, muddat ochilishi bilan kiring. So‘nggi kunlarda tizimga yuk ko‘payadi.
Tajribada ko‘rinishicha, eng ko‘p vaqtni hujjat rasmini noto‘g‘ri yuklash oladi. Rasm aniq, yorug‘ va talab qilingan o‘lchamda bo‘lsin, aks holda ariza qaytarilishi mumkin.
Imtihon muddatlari har yili yangilanadi, shuning uchun joriy jadvalni portalning rasmiy e’lonlaridan kuzatib boring.
Kerakli ballarni qanday hisoblash kerak?
Kerakli ballni tanlagan yo‘nalishingizning o‘tgan yillardagi o‘tish ballidan kelib chiqib hisoblaysiz. Blok testda majburiy va yo‘nalish fanlari turli koeffitsiyent bilan baholanadi, shuning uchun yo‘nalish fanlaringiz yakuniy balga ko‘proq ta’sir qiladi. Aniq koeffitsiyent va maksimal balni uzbmb.uz dan tekshiring.
Grant va kontrakt uchun alohida minimal ballar bo‘ladi. Grant doim yuqoriroq talab qiladi. Bu minimal ballar har yili yangilanadi, shuning uchun eski raqamga tayanib qolmang.
Shuni ham yodda tuting: minimal ball bu shunchaki poyga ruxsati. Haqiqiy o‘tish bali universitet va yo‘nalishga qarab ancha yuqori bo‘lishi mumkin. Mashhur yo‘nalishlarda raqobat kuchli.
O‘zingizni real baholash uchun mock imtihon yechib ko‘ring. To‘liq mock testlar haqiqiy sharoitga yaqin ishlaydi va zaif mavzularingizni ko‘rsatadi. UzExam da to‘liq mock testlardan so‘ng xatolaringizni takrorlab mashq qilsangiz, haftadan haftaga balingiz qanday o‘sayotganini ko‘rasiz.
Grant chegaralari va ularni oshirish bo‘yicha amaliy maslahatlar DTM grant ballari: davlat granti uchun qancha kerak maqolasida berilgan.

Hujjatlar topshirish bosqichlari qanday?
Hujjatlar asosan elektron tarzda, portal orqali topshiriladi. Jarayon bir necha bosqichdan iborat: ro‘yxatdan o‘tish, hujjat va rasmni yuklash, to‘lovni amalga oshirish, so‘ng test va tanlov bosqichi. Har bir bosqich tasdiqlangach keyingisiga o‘tasiz.
Kerakli hujjatlar ro‘yxatini oldindan tayyorlang. Odatda bu pasport yoki ID-karta, maktab hujjati va standart o‘lchamdagi rasm bo‘ladi. Aniq ro‘yxat portalda ko‘rsatiladi.
Imtiyozga haqli bo‘lsangiz, tegishli hujjatni alohida tayyorlang. Imtiyoz hujjatlari ko‘pincha qo‘shimcha tekshiruvdan o‘tadi, shuning uchun ularni oxirgi kunga qoldirmang.
To‘lovni tasdiqlagandan so‘ng kvitansiyani saqlab qo‘ying. Agar tizimda nosozlik bo‘lsa, to‘lov tasdig‘i sizning dalilingiz bo‘ladi.
Savol tug‘ilsa, portalning qo‘llab-quvvatlash xizmatiga murojaat qiling. Rasmiy qo‘ng‘iroq markazi 1195 raqami orqali ishlaydi va ko‘p savollarni tezda hal qiladi.
Qabul natijalarini qanday kuzatib borish kerak?
Test natijalari va qabul holati rasmiy portal orqali kuzatiladi. Odatda test natijasi sinovdan keyin tez e’lon qilinadi, yakuniy tavsiya va mandat esa tanlov bosqichi tugagach beriladi. Barcha bildirishnomalar profilingizda ko‘rinadi.
Profilingizni muntazam tekshirib turing. Qabul jarayonida muddatlar qisqa bo‘ladi, bir kun kechikish zaxira o‘rindan ayrilishga olib kelishi mumkin.
Mandat olingach, uni diqqat bilan o‘qing. Unda universitet, yo‘nalish va keyingi qadamlar ko‘rsatiladi. Agar biror ma’lumot noto‘g‘ri ko‘rinsa, darhol qo‘llab-quvvatlash xizmatiga yozing.
Tajribadan: Ko‘p abituriyent natija chiqqach, keyingi qadamlarni bilmay kutib qoladi. Mandatdagi ko‘rsatmalarni bajarmasa, o‘rin boshqa nomzodga o‘tishi mumkin. Shuning uchun har bir bildirishnomani o‘sha kuni o‘qing.
Agar bu yil natija ko‘ngildagidek chiqmasa, ruhingizni tushirmang. Xatolaringizni tahlil qiling, zaif mavzularni belgilang va keyingi urinishga aniq reja bilan tayyorlaning. Tartibni bilgan abituriyent har doim bir qadam oldinda bo‘ladi.
Asosiy nuqtalar
Bugundan boshlab bitta amaliy qadam qiling: uzbmb.uz saytiga kiring, joriy muddatlarni yozib oling va tanlagan yo‘nalishingiz uchun o‘tgan yilgi o‘tish ballini tekshiring. Shu bir qadam butun jarayonni aniq rejaga aylantiradi.
Koʻp soʻraladigan savollar
1 DTM orqali universitetga kirish qanday tartibda bo‘ladi?
2 Ro‘yxatdan o‘tish uchun qayerga kirish kerak?
3 Grant uchun necha ball kerak?
4 Ariza topshirishda xato qilsam nima bo‘ladi?
Muallif: UzexamMavzular: #DTM #abituriyent