IELTS va TOEFL farqi: qaysi birini tanlash to‘g‘ri

IELTS va TOEFL farqi: tuzilish, baholash, qabul va narx bo‘yicha aniq taqqoslash va sizga qaysi imtihon mosligi haqida maslahatlar.

IELTS va TOEFL farqi: qaysi birini tanlash to‘g‘ri

Agar sizga chet el universiteti yoki viza uchun ingliz tili sertifikati kerak bo‘lsa, ikkala imtihon ham ishlaydi, lekin tanlov formatga va kuchli tomoningizga bog‘liq. IELTS va TOEFL farqi eng ko‘p Speaking bo‘limida seziladi: IELTS da jonli suhbatdosh bilan gaplashasiz, TOEFL da esa javobni mikrofonga aytasiz.

Nodira ismli abituriyent bizga shunday yozgandi: u ikki hafta davomida qaysi imtihonni topshirishni hal qila olmay yurgan. Oxirida u oddiy savol berdi: "Menga kerak bo‘lgan universitet qaysisini qabul qiladi?" Aynan shu savoldan boshlash kerak. Quyida ikkala imtihonni tuzilishi, baholashi, qabul qilinishi va narxi bo‘yicha aniq taqqosladik.

Stol ustida kitob va noutbuk bilan ingliz tiliga tayyorlanayotgan talaba

Ikki imtihonning tuzilishida qanday farqlar bor?

IELTS to‘liq imtihoni 2 soat 45 daqiqa davom etadi va to‘rt bo‘limdan iborat: Listening, Reading, Writing va Speaking (IELTS.org, 2026). TOEFL iBT ham aynan shu to‘rt ko‘nikmani tekshiradi, lekin 2023-yildagi yangilanishdan keyin imtihon qisqarib, hozir taxminan 2 soat davom etadi (ETS, 2026).

Eng sezilarli farq Speaking bo‘limida. IELTS da siz jonli ekspert bilan yuzma-yuz yoki video orqali suhbatlashasiz. TOEFL iBT da esa butun imtihon kompyuterda o‘tadi va gapiradigan javoblaringizni mikrofonga yozib qoldirasiz.

Reading va Listening bo‘limlari ham boshqacha tuzilgan. IELTS da Listening taxminan 30 daqiqa, Reading 60 daqiqa davom etadi. TOEFL iBT da ETS maʼlumotiga ko‘ra Reading 35 daqiqa, Listening 36 daqiqa, Speaking 16 daqiqa va Writing 29 daqiqa oladi (ETS, 2026).

Yana bir amaliy farq: IELTS da ikki format bor, qog‘ozda yoki kompyuterda topshirish mumkin. TOEFL iBT esa deyarli har doim kompyuterda ishlanadi. Agar klaviaturada tez va qulay yozsangiz, bu TOEFL foydasiga ishlaydi.

Tajribadan: ko‘p talaba Speaking formatini hisobga olmasdan tanlaydi. Jonli suhbatda asabiylashsangiz, mikrofonga gapirish osonroq tuyulishi mumkin. Buning aksi ham to‘g‘ri: jonli savol-javobda fikringizni yaxshiroq ifodalaydiganlar uchun IELTS qulayroq.

Baholash tizimlari qanday taqqoslanadi?

IELTS ballari 0 dan 9 gacha band tizimida qo‘yiladi, har bir bo‘lim alohida baholanadi va umumiy band shu to‘rttasining o‘rtachasi sifatida chiqadi. TOEFL iBT da esa har bo‘lim 0 dan 30 gacha, umumiy ball 0 dan 120 gacha hisoblanadi (ETS, 2026).

Shkalalar har xil bo‘lgani uchun ballarni to‘g‘ridan to‘g‘ri solishtirib bo‘lmaydi. ETS taqqoslash jadvali yordam beradi: IELTS 6.5 taxminan TOEFL 79-93 oralig‘iga, IELTS 7.0 esa taxminan 94-101 ga to‘g‘ri keladi. Aniq talabni muassasangiz sahifasidan tekshiring, chunki bir xil daraja uchun turli dasturlar turli minimal ball so‘raydi.

Baholashda muhim bir nuqta bor: Writing va Speaking javoblari aniq mezonlar bo‘yicha tekshiriladi. Shuning uchun fikringizni aniq va tuzilgan holda bayon etish ikkala imtihonda ham ball ko‘taradi.

Diqqat qiling: 2026-yil boshida TOEFL uchun qo‘shimcha yangi shkala ham joriy etildi. Shu sababli ariza topshirayotganda muassasa qaysi shkaladagi ballni so‘rayotganini rasmiy manbadan aniqlang.

Qaysi davlat va universitet qaysisini qabul qiladi?

Ko‘pchilik xalqaro universitet va dastur ikkala imtihonni ham qabul qiladi, lekin hammasi emas, shuning uchun eng ishonchli yo‘l muassasaning rasmiy talabini tekshirishdir. Qaysi imtihon va qaysi minimal ball kerakligi har bir dasturda farq qiladi.

Ba'zi mamlakatlar yoki aniq dasturlarda an'anaviy afzalliklar bor. Masalan, Buyuk Britaniya va Avstraliya viza jarayonlarida IELTS keng ishlatiladi, Shimoliy Amerikadagi aksar universitetlar esa TOEFL ni uzoq yillardan beri qabul qiladi. Lekin bu qat'iy qoida emas: bugun ko‘p joyda ikkalasi ham yaroqli.

Imtihon varaqasiga javob belgilayotgan talaba qo‘llari

Tajribadan: eng ko‘p uchraydigan xato, avval imtihonga tayyorlanib, keyin universitet talabini o‘qish. Buni teskari qiling. Avval 2-3 ta kerakli dastur sahifasini oching, ular so‘ragan imtihon va ballni yozib oling, shundan keyin tayyorgarlikni boshlang.

Agar immigratsiya yoki viza uchun topshirayotgan bo‘lsangiz, ba'zan faqat bitta imtihon turi qabul qilinadi. Bu yerda ham taxminga tayanmang: tegishli davlat organining rasmiy sahifasidan tekshiring.

Narx va qulaylik jihatlari qanday?

Ikki imtihonning narxi mamlakat va test markaziga qarab farq qiladi, shuning uchun aniq summani rasmiy ro‘yxatdan o‘tish sahifasidan tekshirish kerak. Umuman olganda, ikkalasi bir-biriga yaqin narx oralig‘ida bo‘ladi va biri ikkinchisidan ancha arzon deb aytib bo‘lmaydi.

Qulaylik jihatidan bir necha omilni solishtiring. Birinchisi, test markazining joylashuvi va bo‘sh sanalari. Ikkinchisi, natija qancha vaqtda chiqishi. Uchinchisi, format: kompyuterda ishlashni afzal ko‘rasizmi yoki qog‘ozda.

Yana bir amaliy jihat, imtihon davomiyligi. TOEFL iBT qisqaroq bo‘lgani uchun bir o‘tirishda kam charchaysiz. IELTS uzunroq, lekin Speaking alohida jonli suhbat sifatida o‘tadi va bu ba'zi talabalar uchun bosimni kamaytiradi.

Narx va sanalarni tekshirayotganda rasmiy manbaga tayaning. Imtihon haqidagi dastlabki maʼlumotni IELTS va ETS kabi rasmiy sahifalardan oling, chunki narx va jadval vaqti-vaqti bilan yangilanadi.

Tanlov bo‘yicha amaliy maslahatlar

To‘g‘ri tanlov uchun uch bosqichli oddiy tartibdan foydalaning: kerakli muassasa talabini aniqlang, ikki formatni sinab ko‘ring, keyin o‘zingizga qulayini tanlang. Ko‘pchilik uchun hal qiluvchi omil Speaking formati va kompyuterda yozish tezligi bo‘ladi.

Avval formatni jonli his qilib ko‘ring. Ikkala imtihonning namuna savollari bilan qisqa mashq qiling va o‘zingizni qaysi birida qulayroq sezishingizni belgilang. Haqiqiy sharoitga yaqin mashq qilish uchun UzExam dagi mock imtihonlardan foydalanishingiz mumkin; to‘liq mock imtihonlar pullik va ular real formatga mos tuzilgan.

Keyin kuchsiz tomoningizni aniqlang. Yozgan xatolaringizni to‘plab, ularni takror ishlash eng tez natija beradi. UzExam o‘z xatolaringizni intervalli takror usuli bilan mashq qilish imkonini beradi, bu esa Listening va Reading ballini barqaror oshiradi.

Ingliz tilidagi qo‘shni imtihonlar bilan ham qiyoslab ko‘rish foydali. Agar Milliy sertifikat yo‘nalishi ham sizga tegishli bo‘lsa, Multilevel yoki IELTS: qaysi imtihonni tanlash maqolasi tanlovni osonlashtiradi.

Asosiy xatolar:

  • Universitet talabini tekshirmasdan imtihonni tanlash.
  • Speaking formatini hisobga olmaslik.
  • Rasmiy narx va sanalarni eski maʼlumotdan olish.
  • Faqat bir marta mashq qilib, formatni sinab ko‘rmaslik.

Keyingi qadam oddiy: bugun o‘zingizga kerak bo‘lgan 2-3 ta muassasa sahifasini oching, ular so‘ragan imtihon va minimal ballni yozib oling. Shu ro‘yxat tanlovingizni bir kunda aniq qiladi.

FAQ

Koʻp soʻraladigan savollar

1 IELTS va TOEFL o‘rtasidagi asosiy farq nima?
Asosiy farq Speaking bo‘limida. IELTS Speaking jonli suhbatdoshi bilan o‘tadi, TOEFL iBT da esa javoblaringizni mikrofonga yozasiz. IELTS ball 0-9, TOEFL esa 0-120 shkalada qo‘yiladi.
2 Qaysi imtihon osonroq?
Universal osonroq imtihon yo‘q. Jonli suhbatni afzal ko‘rsangiz IELTS, hamma narsani kompyuterda bajarishni yoqtirsangiz TOEFL sizga qulayroq bo‘lishi mumkin. Tanlov ko‘proq format va o‘z kuchli tomoningizga bog‘liq.
3 IELTS 6.5 TOEFL da necha ballga teng?
ETS taqqoslash jadvaliga ko‘ra IELTS 6.5 taxminan TOEFL iBT 79-93 oralig‘iga to‘g‘ri keladi. Aniq talab muassasaga qarab farq qiladi, shuning uchun rasmiy manbani tekshiring.
4 Universitetlar ikkala imtihonni ham qabul qiladimi?
Ko‘pchilik xalqaro universitet va dasturlar har ikkisini ham qabul qiladi, lekin hammasi emas. Ariza topshirishdan oldin tanlagan muassasangizning rasmiy sahifasidan qaysi imtihon va qaysi ball talab qilinishini tekshiring.

Muallif: UzexamMavzular: #IELTS #TOEFL

Tegishli qoʻllanmalar

Barcha qoʻllanmalar → Barcha maqolalar →

UzExam

Savol maʼlumoti